پنج شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۶

تاریخچه بندرلنگه

تاریخچه و سابقه بندرلنگه

 بندرلنگه که زمانی عروس بنادر ایران خوانده می شد غبارهای انزوا را آرام آرام از چهره خود می زداید و رونقی دوباره می گیرد . این بندر قدمتی دیرینه دارد و در زمان هخامنشیان از بنادر مهم و تجاری خلیج فارس بوده و از آن به عنوان بندر گوگانا نام برده شده است . در سال 1760 به تصرف اعراب درآمد . در زمان کریم خان زند بر اهمیت بازرگانی آن افزوده شد . بعلت کمبود آب کشاورزی رونق چندانی ندارد . محصولات عمده اش مرکبات و خرما و صیفی جات است . غذای اصلی مردم را ماهی تشکیل می دهد که منبع مهم اقتصادی منطقه است . ابزار کار اغلب قدیمی و سنتی است و از تور و قلاب و گرگور ( قفس ) استفاده می شود پیش از این انواع مروارید با درخشندگی و الوان مختلف در آبهای بندرلنگه صید می شد که اینک با رکود مواجه شده است . حال که از مرواریدهای درشت ، کشاورزی و صنایع مدرن در بندرلنگه خبری نیست و مردم تنها از طریق صیادی و تجارت امرار معاش می نمایند بنابراین لازم است مسئولین کشوری و محلی بر توسعه زیرساختهای مرتبط با اینگونه امور ،توجه داشته و بر محوریت دریا و بندر اهتمام ورزند . چهره آن قسمت از شهر بندرلنگه که روبروی اداره بندر و کشتیرانی واقع شده است بدلیل تجارت خوب و خرید و فروش مغازه ها ، رنگ و روی بهتری دارد و روز به روز بر قیمت زمین ها افزوده می شود . بندرلنگه دارای پتانسیل های اقتصادی زیادی از نظر معادن فراوان ، فاصله حمل نزدیک تا کشور امارات متحده عربی و غیره دارد که بمنظور جلب سرمایه گذاریهای داخلی و خارجی و همچنین ایجاد اشتغال برای جوانان و بهبود وضعیت اقتصادی شهرستان ، بهتر است اسکله بندرلنگه توسعه یافته و ظرفیت های کمی و کیفی آن بالا برود امید است از میان آب و هوای گرم و مرطوب منطقه با تابستانی طولانی و گرم ، دل های گرم و معتدل مردم و مسئولین محبوب منطقه در هم گره خورده و روز به روز موجبات شکوفایی دیار خود را فراهم آورند . بندرلنگه به دلیل موقعیت مخصوص جغرافیایی ، از گذشته های دور بعنوان یک ایستگاه ترانزیتی بار و مسافر فعالیت می نموده است . در کتابهای متعدد که توسط منابع انگلیسی ، هلندی و عربی در مورد بنادر خلیج فارس و فعالیتهای بندری آن چاپ شده به فعالیتهاو موقعیت بندرلنگه اشاره شده است . در ارتباط با ترابری زمینی ، کامیونهای حامل کالا که بین استانهای فارس و اصفهان و همچنین در امتداد راه ساحلی جنوب کشور تردد می نمایند از بندرلنگه عبور می نمایند . در ترابری هوائی در حد فاصل سالهای 1330 الی 1346 فرودگاه بندرلنگه یک ایستگاه سازمانی فرود هواپیمائی 3 ـ DC و  CESNA پستی بوده است که در امتداد نوار ساحلی و همچنین حد فاصل شیراز ـ بندرعباس پرواز داشته و الان در صدد اخذ مجوز برای پروازهای بین المللی است . از نظر ترابری دریایی ، بندرلنگه بهترین پایانه لجستیکی برای جزایر ابوموسی ، تنب بزرگ و کوچک و جزیره فارسی بوده و دارای حداقل فاصله با شیخ نشینهای متفاوت امارات متحده عربی از جمله دبی و ابوظبی و شارجه است . ضمن آنکه دارای سابقه دیرینه قابل توجه ترابری مسافر و کالا  از این بندر به کشورهای قطر ، بحرین و کویت نیز می باشد . ساختمان اولین بخش از تاسیسات موجود بندر شامل موج شکن و اسکله میانی T شکل ( که در چهار چوب طرح توسعه مرحله دوم برداشته شد )در سال 1346 احداث گردید . 20 سال بعد در چهارچوب برنامه های طرح جامع بنادر کشور توسعه مرحله اول بندرلنگه با انجام یک مناقصه بین المللی منتج به احداث اسکله های غربی ( در غرب اسکله میانی ) ، ترمینال مسافری و یک انبار سر پوشیده گردید . به موازات این اقدامات ساختمان گمرک و تعدادی از منازل مسکونی توسط سازمانهای ذیربط ساخته شد . در این دوره( 1366 ـ 1346 ) از حوضچه بندرلنگه بعنوان پارکینگ شناورهای صیادی و موتورلنجهای کرانه رو استفاده می شد و طبق آماری که در گزارش جلد 11 طرح جامع بنادر کشور آمده ، حداکثر ظرفیت شناور طراحی 1000 تن DWT ، عمق آب در دهانه بندر 4 متر بوده و میزان واردات سالیانه حدود 3000 ـ 2000 تن و تناژ صادرات بین 300 الی 500 تن بوده است . بغیر از شناورهای چوبی ( موتورلنج ) سالیانه بین 6 تا 10 فروند شناورهای فولادی شامل Landing Craft و بارج ( Barge ) به این بندر در ارتباط با خدمات پشتیبانی صنعت نفت تردد نموده اند .

جدا از سوابق تاریخی و عملیاتی بشرح فوق ، چند اتفاق مدیریتی ، سیاسی / اجتماعی بوقوع پیوست که یکباره موقعیت بندرلنگه را دگرگون نمود و این عوامل عبارتند از :

شروع فعالیت های کشتی های بار و مسافر ( ferries ) :

اگر چه طی دو دوره مطالعات طرح جامع بنادر کشور ( دوره اول 1340-1336 ) توسط   NEDECO هلند و دوره دوم 1353-1350 توسط گروه همکاری FREDERIC R.HARRIS و شرکت دکتر علی ادیبی به دولت ایران توصیه شده بود که فعالیت های مربوط به کشتی های بار و مسافر ( FERRIES ) در جنوب کشور هر چه زودتر شروع شود لیکن بدلائل مختلف اینکار مهم عملی نشد تا سال 1366 که به همت چند نفر مسئولان دلسوز اقدام به تاسیس شرکت کشیرانی والفجر 8  و پیاده نمودن این برنامه گردید و از میان 4 ترمینال عملیاتی اولیه برای پهلوگیری شناورهای بار و مسافر شرکت مذکور ، بندرلنگه بعنوان یکی از آنها انتخاب شد که هر هفته مرتباً چند بار شناورهای مذکور بین دبی و جزایر از جمله کیش تردد نمود و اقدام به جابجائی بار و مسافر می نمایند .این فعالیت باعث شد که تناژ ترافیک کالا از افزایش قابل توجهی برخوردار شده و مساحت حوضچه ، محوطه ها ی عملیاتی و طول پهلوگیری با کمبود روبرو شود و در نتیجه این اتفاقات در سال 1371 سازمان بنادر و دریانوردی طرح توسعه مرحله دوم بندرلنگه را در دستور کار خود قرارداد و با انعقاد قرارداد شماره م-501 مورخه 7/11/82 با مهندسین مشاور دریا بندر انجام مطالعات ، خدمات مهندسی و تهیه طرح اجرائی این مرحله توسعه را بعهده این مشاور گذاشت . بعدها این قرارداد به معاونت ساخت و توسعه بنادر و فرودگاه ها انتقال یافت .در چهارچوب طرح مرحله دوم توسعه، موج شکن جدید فراساحلی اجرا و تکمیل شده و احداث اسکله های جدید در شرق حوضچه و توسعه محوطه های عملیاتی در آخرین مراحل اجرائی می باشد . طرح اجرائی ساختمان های اداری و عملیاتی و همچنین طرح اجرائی تاسیسات زیر بنائی تهیه و در دست تکمیل می باشد .همینطور لایروبی حوضچه بندرلنگه تا عمق 5/5 متر نیز به اتمام رسیده تا کشتی های تا ظرفیت 2000 تن بتوانند به داخل حوضچه تردد نمایند .